Je bent jong en je fladdert door het leven met grote toekomstplannen. Of je bent gesetteld en je wordt geleefd door werk, gezin, relaties en een druk sociaal leven. In beide gevallen sta je niet altijd stil bij de dilemma’s die je voor ‘later’ staan te wachten.

We weten natuurlijk heus wel dat we niet het eeuwige leven hebben. Maar daar staan we niet elke dag bij stil. Het is niet gebruikelijk om met vriendinnen of collega’s over onderwerpen als een mooie uitvaart te babbelen. Geleefd door de waan van de dag hebben we andere zaken aan ons hoofd om over te praten. Toch worden we – al dan niet ongemerkt – elk jaar een jaartje ouder. Ik zet hier vier zaken voor je op een rijtje, waar je nu nog niet over nadenkt, maar die wel belangrijk zijn.

Boekenwurm 1

Ouderdom komt met gebreken

Iedereen wil oud worden, maar niemand wil oud zijn. Ik zie het aan mijn moeder en schoonmoeder: de een lichamelijk zwak, maar geestelijk scherp; de ander goed in conditie, maar erg dement. De een zit in een revalidatiecentrum, de ander op een besloten afdeling van een verzorgingstehuis. Voor allebei wordt prima gezorgd, maar ze zijn niet gelukkig met hun huidige leven. Ik moet eerlijk zeggen: zó hoop ik niet oud te worden. Dat heb ik alleen niet voor het zeggen.

Toch vinden veel 65-plussers zichzelf helemaal niet oud, bleek onlangs uit een onderzoek van Agewise en Motivication. De gemiddelde Nederlander voelt zich 5 jaar jonger dan hij daadwerkelijk is en de gemiddelde 65-plusser voelt zich zelfs 10,5 jaar jonger. Ook zijn 65-plussers meer tevreden over hun uiterlijk dan jong volwassenen, ondanks hun grijze haren en rimpels. Maar hoe je het wendt of keert: we blijven niet forever young, hoe graag we dat ook zouden willen. Wen daar maar vast aan.

Wat te doen na je pensioen?

Mijn man is agrarisch ondernemer. Hij is 52 weken per jaar 24 uur per dag beschikbaar voor zijn veestapel, maar hij gunt zichzelf geen tijd een hobby op te pakken. Stiekem hoopt hij dat één van onze kinderen het bedrijf overneemt, zodat hij na zijn pensionering nog jarenlang vrijblijvend kan klussen op de boerderij. Ik snap zijn gedrevenheid, maar ik waarschuw hem voor het beruchte zwarte gat. Wat als hij straks de 67 is gepasseerd en niet meer 24/7 aan het werk hoeft (of kan)? Wat gaat hij dan doen met al zijn tijd?

Veel mensen kijken uit naar hun pensioen. Maar als het eenmaal zover is, slaat de schrik hen om het hart. Wat moeten ze met zoveel vrije tijd? Waar is het dagritme gebleven? En help: ik zit de hele dag op de lip van mijn partner. Ook al werk je je nu een slag in de rondte en heb je het druk met kinderen, familie en vrienden; zorg voor een paar leuke hobby’s (of vrijwilligerswerk), die je na je pensionering alleen of eventueel met je partner kunt doen. Waak voor het zwarte gat door op tijd voor te sorteren op een leven na je pensioen. Dan wordt je oude dag echt zo fijn als je je van tevoren had voorgesteld.

Appeltje voor de dorst

Hè bah! Weer zo’n onderwerp waar we liever nog niet over nadenken. Maar wie met pensioen gaat, heeft idealiter pensioen nodig om van te leven. Pensioenkorting, pensioenplan, inkomensafhankelijk pensioen, pensioenfondsen: we worden er dagelijks mee doodgegooid. De arbeidsmarkt verandert, we blijven korter bij dezelfde baas werken of we kiezen ervoor als zzp’er door het leven te gaan. Verschillende banen betekenen vaak verschillende pensioenpotjes. Moet je die samenvoegen of pakt dat juist nadelig uit? Doe je er als zelfstandige goed aan een vrijwillig pensioen af te sluiten of is het juist de vrijheid van de ondernemer om lak te hebben aan pensioenopbouw? Toch is het belangrijk hier eens naar te kijken, om later niet voor onaangename verrassingen te komen staan. Maar wie heeft daar na een dag hard werken nog zin in, als je ook met een goed boek op de bank kunt ploffen? Ik niet!

Een waardig afscheid

Bijna 3 jaar geleden overleed mijn vader. Het enige wat wij wisten, was waar hij begraven wilde worden. Door flink te googelen, konden we de zin achterhalen, die hij op zijn rouwkaart had willen zetten. Verder organiseerden wij een uitvaart, zoals wij dachten dat hij die graag had willen hebben. Het is natuurlijk confronterend om met je eigen dood bezig te zijn, maar na het overlijden van mijn vader realiseerde ik mij dat het verstandig is over je uitvaart na te denken. Afscheid nemen betekent voor iedereen iets anders. Er zijn legio mogelijkheden om een persoonlijk afscheid te arrangeren.

Voor steeds meer mensen mag de uitvaart een feestje zijn, waarop lekker wordt gegeten en gedronken. Ik was laatst op een condoleance, waar de kleinkinderen de kist van hun opa hadden versierd met tekeningen en teksten. Bijzonder vervoer, een avondcrematie: het kan allemaal. Je moet dan wel zelf met je uitvaartbegeleider om tafel gaan zitten, om je te laten inspireren en te besluiten hoe jouw laatste reis eruit moet zien. Daarvoor hoef je niet te wachten totdat je ziek of bijna dood bent. Hoe fijn is het om samen met je naasten op tijd bij zo’n bijzonder en intiem moment stil te staan? Ik wil, als het kan, graag de regie over mijn eigen uitvaart hebben.

Ben jij er al van overtuigd dat je nu over ‘dilemma’s van later’ moet nadenken? Of steek je liever nog even je kop in het zand? Laat het weten in de comments.

Dit artikel is geschreven door Annemarie Gerbrandy. 


1.609 views | Geschreven door